Fot. Łukasz Kamiński, Kancelaria Senatu
Pierwsze w Nowym 2025 Roku posiedzenie Senatu, będące już 26. w kadencji, dobiegło końca 8 stycznia. Jego najważniejszymi punktami były uchwała historyczna oraz prace nad ważnymi ustawami.
- Uchwała w sprawie Tragedii Górnośląskiej
Senatorowie jednogłośnie przyjęli uchwałę upamiętniającą 80. rocznicę Tragedii Górnośląskiej. Dokument oddaje hołd ludności cywilnej Górnego Śląska, represjonowanej najpierw przez Armię Czerwoną, a później przez komunistyczne władze Polski. W uchwale przypomniano masowe mordy, gwałty, deportacje do ZSRR (szacowane na co najmniej 46 200 osób) oraz rabunki i demontaż przemysłu. Podkreślono, że nowe władze „ludowej” Polski kontynuowały te represje, zamykając osoby o „niewłaściwym” pochodzeniu w obozach pracy, gdzie panowały głód i choroby. - Nowe prawo dla dronów
Senat wprowadził siedem poprawek o charakterze technicznym i porządkującym do rządowej ustawy Prawo lotnicze. Nowe przepisy:- Zlecają Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej wyznaczanie stref ograniczających loty dronów.
- Wprowadzają obowiązkowe ubezpieczenie OC dla operatorów dronów o wadze 0,25-20 kg.
- Umożliwiają służbom (m.in. policji, straży granicznej) niszczenie, unieruchamianie lub przejmowanie kontroli nad dronami stanowiącymi zagrożenie dla bezpieczeństwa lub używanymi do ataków terrorystycznych. Odpowiedzialność za szkody poniosą wówczas operatorzy.
- Ustawa o kredytach zagrożonych
Izba bez poprawek przyjęła rządowy projekt ustawy, który dostosowuje polskie prawo do unijnej dyrektywy. Jej celem jest zmniejszenie ryzyka związanego z kredytami zagrożonymi (nieobsługiwanymi powyżej 90 dni). Ustawa:- Reguluje działalność podmiotów obsługujących takie kredyty.
- Nakazuje im wdrożenie procedur ochrony praw kredytobiorców oraz przeciwdziałania praniu pieniędzy.
- Powierza nadzór nad tym rynkiem Komisji Nadzoru Finansowego (KNF), która będzie prowadziła odpowiedni rejestr.
- Inicjatywa ustawodawcza i zmiany w komisjach
Senat przyjął również projekt ustawy inicjatywy Komisji Ustawodawczej, który umożliwi stwierdzenie nieważności decyzji dotyczących wspólnot gruntowych wydanych z naruszeniem prawa i dochodzenie z tego tytułu odszkodowań. Projekt trafi do Sejmu.
Dokonano także zmian w składach komisji: senator Andrzej Kalata przeszedł do Komisji Spraw Zagranicznych, a senator Stanisław Pawlak do Komisji Edukacji.
Przemówienie senatora Wadima Tyszkiewicza w dyskusji nad punktem 2. porządku obrad
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo!
Procedowana ustawa o zmianie ustawy – Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw dostosowuje nasze przepisy do unijnych regulacji dotyczących bezzałogowych statków powietrznych. W dobie dynamicznego rozwoju technologii dronów kluczowe staje się stworzenie przejrzystych zasad ich użytkowania, które z jednej strony zapewnią bezpieczeństwo operacji lotniczych, a z drugiej umożliwią dalszy rozwój tego sektora w Polsce, konieczny m.in. ze względu na wykorzystanie tych maszyn na nowoczesnym polu walki.
Nowelizacja wprowadza podział operacji wykonywanych przez drony na 3 kategorie: otwartą, szczególną i certyfikowaną, zgodnie z unijnymi standardami. Wprowadza także mechanizm tworzenia stref geograficznych, w których operacje dronów mogą być ograniczone lub zakazane. Polska Agencja Żeglugi Powietrznej będzie odpowiedzialna za ich wyznaczanie oraz nadzór nad przestrzeganiem ustalonych zasad, co znacząco poprawi bezpieczeństwo zarówno w przestrzeni powietrznej, jak i na ziemi.
Kolejnym ważnym elementem ustawy jest obowiązek zawierania umów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przez operatorów dronów o masie startowej od 0,25 kg do 20 kg. To rozwiązanie zapewni rekompensatę w sytuacjach, gdy dojdzie do szkód spowodowanych przez nieodpowiedzialne użytkowanie tych urządzeń. Wprowadzono również regulacje dotyczące kwalifikacji pilotów dronów, szkoleń oraz procedur egzaminacyjnych.
Omawiana ustawa daje także odpowiednim służbom nowe narzędzia do reagowania na sytuacje kryzysowe związane z nielegalnym użyciem dronów. Funkcjonariusze Policji, Straży Granicznej czy Służby Ochrony Państwa będą mieli możliwość unieruchomienia lub zniszczenia bezzałogowego statku powietrznego, jeśli będzie on stanowił zagrożenie. Jest to niezwykle istotny krok w kierunku zapewnienia bezpieczeństwa publicznego w obliczu rosnącej liczby incydentów z udziałem dronów.
Podsumowując, trzeba powiedzieć, że nowelizacja ustawy – Prawo lotnicze stanowi kompleksową odpowiedź na współczesne wyzwania związane z rozwojem technologii bezzałogowych statków powietrznych. Ustawa zasługuje na poparcie, gdyż jest ważnym krokiem ku bezpieczniejszej i bardziej uporządkowanej przestrzeni powietrznej. Niepokój budzi jednak brak konsultacji społecznych podczas procedowania tej ustawy.